Filler axit hyaluronic: các loại và hiệu quả

Filler axit hyaluronic là thủ thuật như thế nào?

Filler axit hyaluronic (hyaluronic acid) là thủ thuật tiêm một chất dạng gel vào nếp nhăn hoặc vùng bị hõm để làm đầy thể tích. Theo mô tả, axit hyaluronic là chất có mặt ở nhiều nơi trong cơ thể, được phân hủy trong cơ thể, và khả năng gây phản ứng miễn dịch là hạn chế ^[4]. Một bài tổng quan y văn về thủ thuật vùng quanh mắt tổng kết rằng filler có thể là lựa chọn thay thế cho một số phẫu thuật, với ưu điểm là thấy kết quả ngay và thời gian hồi phục ngắn ^[4].

Để làm đầy nếp nhăn hoặc phần mô mềm bị khuyết, các phương pháp đã được sử dụng gồm trung bì tự thân, mỡ tự thân, trung bì đồng loại (từ người hiến), vật liệu độn tổng hợp và filler ^[6]. Phương pháp kỹ thuật mô, tức đưa thêm tế bào sống vào filler, cũng đã được phát triển và áp dụng trên lâm sàng ở một số trường hợp ^[6].

Các loại sản phẩm và công dụng

Mỗi sản phẩm filler axit hyaluronic có tính chất lý hóa khác nhau, và theo đó công dụng được khuyến nghị cũng khác nhau ^[2]. Một bài tổng quan y văn năm 2014 đã giới thiệu riêng các sản phẩm dùng để chỉnh nếp nhăn nhỏ, để làm đầy vùng giữa mặt bị giảm thể tích, và để xử lý nếp nhăn quanh miệng cũng như làm đầy môi ^[2].

Một tổng quan hệ thống năm 2015 về filler tạo thể tích nồng độ 20 mg/ml, dùng cho tình trạng giảm thể tích vùng giữa mặt do tuổi tác, đã phân tích 13 bài báo, trong đó 10 bài là thử nghiệm lâm sàng và 3 bài là ý kiến chuyên gia và nghiên cứu khảo sát ^[5]. Sản phẩm này cho kết quả tốt một cách nhất quán đối với tình trạng giảm thể tích do tuổi tác, cải thiện thẩm mỹ và teo mỡ mặt liên quan đến HIV ^[5]. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho biết thêm rằng cần có thời gian theo dõi dài hơn và cần nghiên cứu ở những vùng ngoài vùng giữa mặt ^[5].

• Chỉnh nếp nhăn nhỏ
• Bổ sung thể tích vùng giữa mặt
• Nếp nhăn quanh miệng và làm đầy môi

Cách tiêm và dụng cụ

Filler được tiêm bằng kim nhọn hoặc kim đầu tù cỡ nhỏ (cannula), và việc dùng kim đầu tù được giới thiệu là một kỹ thuật đang phát triển ^[2]. Ở những vùng có nguy cơ cao như thái dương, đã có báo cáo về phương pháp dùng siêu âm để quan sát theo thời gian thực đường đi của kim đầu tù và filler trong khi tiêm ^[3]. Nhóm nghiên cứu giới thiệu phương pháp này đã lấy khoang giữa các lớp cân làm lớp đích để tiêm ^[3].

Việc chọn dụng cụ và lớp tiêm nào tùy thuộc vào cấu trúc giải phẫu của từng vùng và sự thay đổi mong muốn. Trong tổng quan hệ thống năm 2024, việc xảy ra phản ứng bất lợi cũng khác nhau tùy sản phẩm filler và kỹ thuật tiêm ^[1].

Phản ứng thường gặp và biến chứng nặng hiếm gặp

Tổng quan hệ thống năm 2024 đã phân tích 48 nghiên cứu có mức độ bằng chứng cao, đều là nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng ^[1]. Phần lớn phản ứng bất lợi là phản ứng tại chỗ tiêm, xuất hiện thoáng qua rồi tự hết, và nhìn chung cải thiện trong vòng vài tuần mà không cần điều trị ^[1]. Những trường hợp triệu chứng kéo dài được điều trị bằng steroid bôi, thuốc kháng viêm không steroid và enzyme làm tan filler (hyaluronidase) ^[1].

Các phản ứng bất lợi nặng như sưng phù nặng hay phù mạch (angioedema) hiếm gặp, nhưng kéo dài nhiều tháng và cần điều trị tích cực ^[1]. Ở vùng quanh mắt, filler có thể di chuyển sang vị trí khác hoặc tồn tại lâu hơn nhiều so với dự kiến, và phản ứng viêm muộn có thể xảy ra do nhiễm bẩn hoặc kích thích miễn dịch ^[4]. Tắc mạch máu (vascular occlusion) mức độ nhẹ không phải là hiếm, còn mù lòa do filler được xem là hiếm gặp ^[4].

Đối với filler vùng thái dương, các nguy cơ đã được báo cáo gồm đường nét không đều, tắc mạch máu, hoại tử da (skin necrosis), rụng tóc, mù lòa, đột quỵ và thuyên tắc phổi không do huyết khối ^[3]. Dù hiếm gặp, hậu quả có thể nghiêm trọng, vì vậy điều quan trọng là bạn được giải thích đầy đủ trước khi thực hiện thủ thuật.

Vai trò và giới hạn của enzyme làm tan filler

Filler axit hyaluronic có thể được phân hủy bằng enzyme hyaluronidase, nên với một số biến chứng, tiêm enzyme kịp thời có thể mang lại hiệu quả ^[4]. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy enzyme này khó đi qua thành động mạch và lớp màng bao quanh dây thần kinh thị giác, nên vai trò của việc tiêm enzyme vào phía sau nhãn cầu trong trường hợp mất thị lực do thuyên tắc filler đã bị đặt dấu hỏi ^[4]. Việc filler có thể làm tan được không có nghĩa là mọi biến chứng đều có thể đảo ngược.

Các yếu tố quyết định kết quả và những điều nên hỏi khi tư vấn

Bài tổng quan y văn về filler vùng quanh mắt cho rằng kết quả tốt phụ thuộc vào việc lựa chọn thận trọng bệnh nhân, sản phẩm và kỹ thuật tiêm ^[4]. Tổng quan hệ thống năm 2024 cũng kết luận rằng việc giải thích đầy đủ và có sự đồng ý của bệnh nhân, giáo dục bệnh nhân và đào tạo chuyên môn cho người thực hiện là quan trọng để có kết quả an toàn ^[1].

Thời gian duy trì filler và cảm nhận về kết quả khác nhau ở mỗi người. Kế hoạch điều trị nên được quyết định cùng bác sĩ chuyên khoa sau khi thăm khám cấu trúc khuôn mặt và trao đổi về sự thay đổi bạn mong muốn.

• Loại sản phẩm sẽ sử dụng và vùng tiêm
• Sẽ dùng kim nhọn hay kim đầu tù
• Tiền sử tiêm filler trước đây và lượng filler có thể vẫn còn
• Cách xử trí khi nghi ngờ biến chứng mạch máu
• Những triệu chứng cần liên hệ ngay sau thủ thuật