Гол санаа
- Өөх шилжүүлэн суулгалтын дараа шимэгдэх хувийг урьдчилан таамаглахад хэцүү бөгөөд ургаж тогтолтыг нэмэгдүүлэх хамгийн сайн аргын талаар одоохондоо зөвшилцөл байхгүй[1].
- Өөхний эс авахаас эхлээд шилжүүлэн суулгах хүртэлх олон үе шатанд гээгдэж болох тул үе шат бүрийг сайжруулах судалгаа үргэлжилж байна[2].
- Өөх авах аргуудыг харьцуулсан үр дүн нь юуг хэмжсэнээс хамааран өөр өөр гарсан тул хамгийн үр ашигтай аргыг нэрлэхэд хэцүү гэж дүгнэсэн[3].
- Өөхөн дэх үүдэл эс нь эргэн тойрны эдийг сайжруулахад оролцож болзошгүй гэж дэвшүүлсэн ч үүдэл эсээр баяжуулсан өөх шилжүүлэн суулгалтыг өдөр тутам хэрэглэх нотолгоо хангалтгүй[4].
Ургаж тогтолтыг яагаад урьдчилан таамаглахад хэцүү вэ
Ургаж тогтох гэдэг нь шилжүүлэн суулгасан өөх шинэ байрандаа цусан хангамж авч амьд үлдэхийг хэлнэ. Өөрийн өөхийг шилжүүлэн суулгах арга нь зөөлөн эдийг залуужуулах, эзлэхүүн нөхөх, биеийн галбирыг засахад өргөн хэрэглэгддэг ч шилжүүлэн суулгасны дараа өөх шимэгдэх хувийг урьдчилан таамаглахад хэцүү байгаа нь томоохон сорилт гэж үздэг[1].
2020 оны тоймд өөхний эдийн биологийн зарчмыг ашиглавал онолын хувьд ургаж тогтолтыг нэмэгдүүлэх боломжтой ч хамгийн сайн аргын талаар одоохондоо зөвшилцөл байхгүй гэжээ[1]. Өөр нэг тоймд ч өөх шилжүүлэн суулгалт нь биед нийцтэй, байгалийн арга боловч стандартчилсан арга байхгүй, шимэгдэлтийн хэмжээг урьдчилан таамаглахад хэцүү тул хадгалагдах хэмжээнд хязгаарлалт бий гэж дүгнэсэн[3].
Үе шат бүрт гарах алдагдал
Өөх шилжүүлэн суулгах явцад нэлээд хэмжээний өөхний эс устаж, шимэгдсээр эзлэхүүн багасч, эмчилгээг давтан хийх шаардлага гардаг[2]. Өөхний эсийн алдагдал шилжүүлэн суулгалтын дөрвөн үе шат бүрт тохиолдож болно гэж тайлбарладаг[2]. Өөх авах арга, өөх боловсруулах, туслах бодис хамт хэрэглэн шилжүүлэн суулгах зэрэг шинэ арга техник өөхний эсийн амьдрах чадвар болон судас шинээр үүсэхийг сайжруулсан гэсэн мэдээлэл ч бий[2].
Гэвч өөх тарих арга техникийн талаар хэвлэгдсэн нотолгоо маш цөөн, ихэнх нь эмчийн туршлагад тулгуурласан бөгөөд стандартчилсан арга техник, сургалт ч дутмаг гэж онцолсон[2]. Өнөөг хүртэл боловсруулсан аргууд доорх зүйлсээр хоорондоо ялгаатай[3].
- Өөх авах хэсэг
- Өөх авахаас өмнө тарих уусмал хэрэглэх эсэх, түүний хэмжээ
- Өөх авах арга, канюлийн диаметр, соролтын даралт
- Өөхийг боловсруулах арга болон тарих арга
Өөх авах аргын нотолгоо
2018 оны тоймд өөх авахад хамгийн тохиромжтой хэсэг, эдийг шууд зүсэж авах арга, гараар соруулж авах арга болон липосакцын аргын ялгаа, зөвлөж буй канюлийн диаметр, даралт, урьдчилан тарих уусмалын хэмжээг авч үзсэн[3]. Гэвч аргуудын харьцуулсан үр дүн нь хэмжсэн үр дүнгийн үзүүлэлтээс хамааран өөр өөр гарсан тул хамгийн үр ашигтай аргыг тогтооход хэцүү байв[3].
Мөн өөхний амьдрах чадвар эсвэл эзлэхүүний өсөлтийг тогтоох стандарт шинжилгээний арга байхгүй байгааг хязгаарлалт гэж онцолсон[3]. Аль нэг арга ургаж тогтолтод хамгийн сайн гэсэн тайлбарыг эдгээр хязгаарлалтыг харгалзан сонсох хэрэгтэй.
Хүлээн авах хэсгийн орчин
Өөхөн дэх үүдэл эсийн цаашдын хувь заяаг өөх хүлээн авах хэсгийн бичил орчин тодорхойлдог гэж тайлбарладаг[4]. Хүлээн авах хэсгийн байдал ургаж тогтолтод чухал гэсэн үзэл баримтлалаас үүдэн хөх сэргээн засах салбарт мэс заслын өмнө гаднаас эдийг сунгаж, их хэмжээний өөх амьд үлдэхэд тохиромжтой суурь бүрдүүлэх аргыг ч туршсан[5].
Энэ аргын тухай тоймын зохиогчид 7 жилийн хугацаанд 488 хүнийг хамарсан олон төвийн туршлагаа нэгтгэсэн гэж дурдсан[5]. Гэхдээ өгүүллийн хураангуйд ургаж тогтолтын хувь зэрэг тодорхой тоон үр дүн дурдагдаагүй тул үр нөлөөний хэмжээг зөвхөн энэ мэдээллээр дүгнэхэд хэцүү.
Үүдэл эс ямар үүрэгтэй вэ
Шилжүүлэн суулгасан өөхөнд амьд өөхний гаралтай үүдэл эс (adipose-derived stem cells) агуулагддаг нь тодорхой нотлогдсон бөгөөд амьтны судалгаанд эдгээр эсийн нэлээд хэсэг шилжүүлэн суулгасны дараа ч амьд үлдсэн[4]. Эмнэлзүйн судалгаанд түлэгдлийн сорвинд өөх шилжүүлэн суулгасны дараа сорвины оноо болон сорвины хатуурал сайжирч, туяа эмчилгээ хийлгэсэн эдийн чанар ч сайжирсан[4].
Гэвч эдгээр үр нөлөө үүдэл эсээс шалтгаалсан эсэх нь одоохондоо тодорхойгүй бөгөөд үүдэл эсээр баяжуулсан өөх шилжүүлэн суулгалтыг өдөр тутам хэрэглэхийг дэмжих нотолгоо байхгүй гэжээ[4]. Нөгөө талаар хөхний хорт хавдрын мэс заслын дараах өөх шилжүүлэн суулгалтын хувьд эмнэлзүйн судалгаанд хавдар дахих эрсдэл нэмэгдсэн тодорхой нотолгоо байхгүй ч өөхний эс хавдрын өсөлтөд нөлөөлж болзошгүй гэсэн эмнэлзүйн өмнөх нотолгоо байгаа тул шийдвэрлэх асуудал үлдсээр байна гэж дүгнэсэн[6].
Зөвлөгөөний үеэр тодруулах зүйлс
Ургаж тогтолт нь эмчилгээний аргаас гадна хүлээн авах хэсгийн байдал, хувь хүний эдийн онцлогоос хамаардаг тул ижил аргаар хийсэн ч хүн бүрийн үр дүн өөр байж болно. Доорх зүйлсийг тодруулж, Таныг шууд үзсэн мэргэшсэн эмчтэй хүлээлтээ нийцүүлэх нь зүйтэй.
- Өөх авах хэсэг болон боловсруулах арга
- Эзлэхүүн багассан тохиолдолд нэмэлт эмчилгээний төлөвлөгөө
- Сорви эсвэл туяа эмчилгээ зэрэг хүлээн авах хэсгийн байдал
- Үүдэл эс эсвэл нэмэлт бодис хэрэглэх бол түүний нотолгоо ба хязгаарлалт
Түгээмэл асуултууд
- Аль өөх авах арга нь ургаж тогтолтод хамгийн сайн бэ?
- Өөх авах хэсэг, арга, канюлийн диаметр, даралт зэргийг харьцуулсан судалгаа байдаг ч үр дүн нь хэмжилтийн үзүүлэлтээс хамааран өөр өөр гарсан тул хамгийн үр ашигтай аргыг тогтооход хэцүү[3]. Амьдрах чадварыг тогтоох стандарт шинжилгээний арга ч одоохондоо байхгүй[3]. Нэг аргыг илүү гэж дүгнэхээсээ илүүтэй өөрийн нөхцөлд тохирох аргыг эмчтэйгээ ярилцах нь зүйтэй.
- Үүдэл эс нэмсэн өөх шилжүүлэн суулгалт илүү сайн ургаж тогтох уу?
- Шилжүүлэн суулгасан өөхөнд амьд үүдэл эс байдаг нь тогтоогдсон ч ажиглагдсан үр нөлөө үүдэл эсээс шалтгаалсан эсэх нь тодорхойгүй[4]. Үүдэл эсээр баяжуулсан өөх шилжүүлэн суулгалтыг өдөр тутам хэрэглэхийг дэмжих нотолгоо байхгүй гэж дүгнэсэн[4].
- Ижил аргаар хийсэн ч хүн бүрийн үр дүн өөр байдаг уу?
- Өөх шимэгдэх хувийг урьдчилан таамаглахад хэцүү гэдэг нь мэдэгдэж байна[1]. Өөхөн дэх үүдэл эсийн хувь заяа ч хүлээн авах хэсгийн бичил орчноос хамаардаг гэж тайлбарладаг[4]. Тиймээс үр дүнд хувь хүний ялгаа гардаг бөгөөд нэмэлт эмчилгээ хийх магадлалын талаар урьдчилан ярилцаж тохирох нь зүйтэй.
Ашигласан эх сурвалж
- Shih L, Davis MJ, Winocour SJ. The Science of Fat Grafting. Semin Plast Surg. 2020.PubMed 32071573DOI
- Davis S, Rizk J, Gunton JE. Cosmetic Fat Transplantation: A Review. Curr Mol Med. 2021.PubMed 32619169DOI
- Fontes T, Brandão I, Negrão R, et al. Autologous fat grafting: Harvesting techniques. Ann Med Surg (Lond). 2018.PubMed 30505441DOI
- Rinker BD, Vyas KS. Do Stem Cells Have an Effect When We Fat Graft? Ann Plast Surg. 2016.PubMed 26545225DOI
- Kosowski TR, Rigotti G, Khouri RK. Tissue-Engineered Autologous Breast Regeneration with Brava®-Assisted Fat Grafting. Clin Plast Surg. 2015.PubMed 26116938DOI
- Piccotti F, Rybinska I, Scoccia E, et al. Lipofilling in Breast Oncological Surgery: A Safe Opportunity or Risk for Cancer Recurrence? Int J Mol Sci. 2021.PubMed 33916703DOI
Энэхүү нийтлэл нь DOY JUN гоо сайхны мэс заслын эмнэлгээс гадаадын эрдэм шинжилгээний сэтгүүлийн өгүүллийн хураангуйд (abstract) үндэслэн солонгос хэлээр бэлтгэсэн эрүүл мэндийн ерөнхий мэдээллийн орчуулга юм. Эмчилгээний арга, үр дүн нь хүн бүрийн биеийн байдлаас хамаарч өөр өөр байдаг тул нарийн оношилгоо, эмчилгээний төлөвлөгөөг мэргэшсэн эмчийн зөвлөгөөгөөр тодруулна уу.